Het succes van online documentaires

Het aanbod documentaires, en dan vooral de documentaire series, op streamingsdiensten zoals Netflix, Videoland en Disney+ wordt de laatste tijd alleen maar groter. Films over beroemdheden, moordzaken of oorlogsgebieden we kijken er allemaal graag naar zo lang het maar echte verhalen zijn. Mensen zijn op zoek naar verdieping en hebben behoeften aan actualiteiten als afwisseling op al het entertainment wat er al is. Wat maakt een succesvolle documentaire nou zo goed en wat zijn flinke missers in documentaire wereld? 

Wat is een documentaire?

Een documentaire is een filmgenre waarin de realiteit altijd het uitgangspunt is. Met een documentaire proberen filmmakers vaak een standpunt, of hun passie, over te brengen aan de kijkers of ze willen de doelgroep informeren over een specifiek onderwerp. Daarnaast worden er gebeurtenissen voorgoed vastgelegd wat ervoor zorgt dat ze nooit vergeten zullen worden. Een ander kenmerk is dat er in een documentaire echt de tijd wordt genomen om een onderwerp van alle kanten te belichten om zo de kijkers het echte verhaal te leren kennen. Zo bevat de Netflix serie ‘The Last Dance’ over het leven van profbasketballer Michael Jordan maar liefst 10 afleveringen van ongeveer 50 minuten. Maar dit uit zich niet alleen in de duur van een serie zelf, maar ook in het maken van een documentaire serie. Zo werd er in totaal 13 jaar gewerkt aan een andere Netflix serie genaamd ‘Making A Murderer’.

Waarom wordt er graag naar documentaires gekeken?

Er zijn ook genoeg redenen te bedenken om een documentaire te kijken. Allereerst leer je er altijd wel iets van. Zelfs als het onderwerp van de film je van tevoren niet zozeer zou aanspreken is de kans groot dat je iets meeneemt en onthoud aan de film waar je later nog weleens aan terug denkt. Documentaires kijken zorgt ervoor dat je hersenen actief blijven door nieuwe informatie op te slaan. Doordat je brein altijd verbindingen legt met bestaande informatie, krijg je nieuwe inzichten en denkpatronen. Hierdoor word je slimmer en blijven je hersenen actief.

Als laatste biedt een documentaire een breder perspectief op de wereld. Je ontdekt bijvoorbeeld andere levensstijlen en culturen en krijgt inzicht in bepaalde groeperingen waar je voorheen maar een beperkt (of helemaal niet) beeld bij hebt. Een filmmaker die daar bekend om staat is Louis Theroux. In zijn series gaat hij in gesprek met marginale en controversiële individuen en groeperingen. Van neonazi’s tot ultra-zionisten en de radicale anti-abortus-christenen van de Westboro Baptist Church in zijn serie ‘The Most Hated Family in America’. Theroux is waarschijnlijk de beroemdste, maar zeker de beste interviewer ter wereld. Hij krijgt iedereen aan het praten met zijn directe vragen en lijkt in elke situatie rustig te blijven. Hieruit ontstaan vaak pijnlijke eerlijke, onvoorspelbare conversaties die juist om die reden erg spannend zijn.

Wat leren we van andere documentaire makers?

Een documentaire behandelt een duidelijk afgebakend onderwerp op basis van diepgaan onderzoek of langdurige observatie. Het doel is om verhelderde informatie op te leveren in combinatie met bijzonder beeld en geluid. Het verhaal is bijzonder, boeiend, overtuigend en emotioneel. De meeste documentaires hebben ook een spannend component wat maakt dat we er maar al te graag naar blijven kijken. Actuele onderwerpen zoals het verhaal van de kinderen van Ruinerwold vorig jaar worden goed bekeken. Iedereen wilde destijds weten wat er heeft gespeeld en hoe die kinderen jarenlang onopgemerkt hebben kunnen blijven. Het mysterieuze aspect van het verhaal en het feit dat het een niet alledaagse gebeurtenis betrof zorgde ervoor dat heel Nederland vijf weken lang de serie volgde. 

Er zijn natuurlijk ook wel eens documentaires die de plank op sommige vlakken misslaan. Zo is er op de, in 2021 uitgekomen, Netflix documentaire Seaspiracy veel kritiek gekomen nadat bleek dat meerdere beweringen en cijfers achteraf niet bleken te kloppen. Daarnaast zijn sommige interviews uit de documentaire misleidend te noemen. Er is overduidelijk geknipt in interviews met verschillende mensen van grote milieuorganisaties. Wanneer iemand uit het tegenkamp even niet uit zijn woorden kwam dan werd dat stukje in de documentaire verwerkt, om te impliceren dat de persoon in kwestie dingen probeert achter te houden. Uiteindelijk gingen mensen ook twijfelen aan de objectiviteit van de filmmakers omdat zij bevooroordeeld konden zijn door hun eigen visie op het onderwerp. 

Meer van mij lezen? In mijn volgende blog vertel ik hoe je als organisatie authentiek en aantrekkelijk kan zijn door het maken van video content in documentaire stijl.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *