De risico’s van Kunstmatige intelligentie

Kunstmatige intelligentie is een onderwerp dat bij veel mensen tot de verbeelding spreekt. Een belangrijke oorzaak zijn natuurlijk de vele Hollywood-films die over dit onderwerp zijn verschenen. In de Hollywood-films zie je vaak sciencefiction-achtige doemscenario’s. Deze scenario’s zijn bijna altijd overdreven, maar toch verschijnen er steeds meer verontrustende berichten over kunstmatige intelligentie.

Sciencefiction wordt realiteit. Slimme computersystemen kunnen namelijk steeds beter onthouden en lezen wat wij als mensen kunnen, zoals kijken, luisteren of spreken. En ze leren patronen en regels te ontdekken uit grote hoeveelheden data. Op sommige vlakken zijn dit soort systemen ons snel de baas. Dat heeft nogal wat gevolgen. Hieronder staan de grootste risico’s van Kunstmatige Intelligentie.

Gebrek aan transparantie
Veel KI-systemen zijn gebouwd met als motor complexe systemen van knooppunten die onderling verbonden zijn. Deze systemen zijn echter minder goed in staat om hun ‘beweegredenen’ voor beslissingen weer te geven. Je ziet alleen wat er ingaat en wat er uitkomt. Bij militaire of medische beslissingen is het echter belangrijk dat er te herleiden valt welke data tot welke beslissingen hebben geleid. Nu hebben we vaak geen idee.

Aansprakelijkheid voor handelen
Er is nog heel veel onduidelijk over de juridische aspecten van steeds slimmer wordende systemen. Hoe zit het bij aansprakelijkheid wanneer het KI-systeem een fout maakt? Beoordelen we dat net zoals een mens? Wanneer systemen meer zelflerend en autonoom worden, wie is dan verantwoordelijk? Kan een bedrijf nog verantwoordelijk worden gehouden voor een algoritme dat zelf heeft geleerd en vervolgens zelf zijn eigen koers bepaalt? Dat op basis van grote hoeveelheden data zélf conclusies heeft getrokken om tot specifieke beslissingen te komen? Accepteren we dat KI-machines ook foutjes maken, al is dat met fatale afloop?

Impact op de arbeidsmarkt
KI gaat de komende jaren zorgen voor druk op de arbeidsmarkt. Door de snelle toename van de kwaliteit van kunstmatige intelligentie zullen slimme systemen veel beter worden in specifieke taken. Vele taken die nu door mensen uitgevoerd worden zullen worden overgenomen door slimme KI-systemen. Professionals moeten de ontwikkeling van kunstmatige intelligentie scherp in de gaten houden, want systemen kunnen steeds beter kijken, luisteren, spreken, analyseren, lezen en content maken.

Alles wordt onbetrouwbaar. o.a. Fake news en Filter bubbles
Slimme systemen zijn steeds meer in staat content te maken: gezichten te creëren, teksten samen te stellen, tweets te produceren, beelden te manipuleren, stemmen te klonen en slim te adverteren.

Open source software Deepfake kan foto’s van gezichten plakken op bewegende videobeelden. Zo lijkt het dus op video dat jij iets doet wat helemaal niet waar is. Beroemdheden hebben hier nu al last van omdat kwaadwillenden makkelijk pornografische video’s kunnen maken met deze beroemdheden in de hoofdrol. Wanneer deze technologie iets gebruiksvriendelijker is, is het afpersen van een willekeurig iemand kinderlijk eenvoudig. 

En hoe voorkomen we dat de algoritmes van sociale media ons steeds meer ‘op maat’ bedienen? Dat verschillende groepen in de samenleving steeds meer leven in hun eigen filter bubbel van “gelijk hebben”? Zo kunnen op grote schaal steeds meer individuele filterbubbels gecreëerd worden met alle maatschappelijke onrust tot gevolg.

En wat te denken van ‘Voice cloning’? Het kunnen nabootsen van iemands stem met behulp van software is nu al mogelijk, zei het niet perfect. Dat wordt wel steeds beter. Identiteitsfraude en cybercriminaliteit liggen op de loer. Criminelen zullen voicemails laten inspreken door software met betalingsopdrachten aan henzelf. Social engineering (het gebruik van misleiding om individuen te manipuleren om vertrouwelijke of persoonlijke informatie bekend te maken die voor frauduleuze doeleinden kan worden gebruikt) middels Fake voice cloning cybercrime.

Loss of Skills
Door het gebruik van computers en smartphone verliezen we steeds meer menselijke vaardigheden. Is dat jammer? Soms wel, soms niet. Slimme software maakt ons leven makkelijker en zorgt ervoor dat we minder saaie taken hoeven te doen. Navigeren, schrijven met de hand, hoofdrekenen, onthouden van telefoonnummers, in staat zijn om regen te voorspellen door naar de lucht te kijken et cetera. Niet meteen van cruciaal belang. We verliezen vaardigheden in het dagelijks leven en laten deze over aan technologie. Zo gaat het al eeuwen. Vrijwel niemand weet bijvoorbeeld nog hoe je eigenhandig vuur maakt. Mijns inziens is het wel belangrijk ons af te vragen: worden we daarbij niet te afhankelijk van nieuwe technologie? Hoe hulpeloos willen we zijn zonder digitale technologie om ons heen?

In ons werk worden wij steeds meer geassisteerd door slimme computersystemen die emoties en gemoedstoestand van derden lezen, zoals nu bijvoorbeeld al in de klantenservice gebeurt en in Amerikaanse supermarkten mee wordt geëxperimenteerd. In hoeverre verliezen wij de vaardigheid om zélf deze waarnemingen te doen en onze antennes te trainen? Worden we dan uiteindelijk minder goed in het lezen van onze medemens in een fysiek gesprek?

Wat dat betreft is KI als technologische ontwikkeling een tweesnijdend zwaard: vlijmscherp in zowel de mogelijke positieve als de negatieve uitkomst.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *