Is het internet daadwerkelijk zo schadelijk voor kinderen als men denkt?

U herkent het vast wel, u wilt uw kind(eren) wijzen op hun internetgebruik, maar zelf zit u ook geregeld op uw mobiele telefoon of laptop. Het is dan ook niet zo gek dat kinderen (1996-nu) het de normaalste zaak van de wereld vinden hun smartphone overal mee naartoe te nemen. Waar u vroeger nog een brief stuurde naar een penvriend(in), sturen kinderen elkaar tegenwoordig berichtjes via WhatsApp en andere sociale media. Maar wat voor invloed hebben al deze nieuwe technologieën op uw kind(eren)?

Kunnen kinderen anno 2019 nog ‘diep lezen’?
Zodra we online zijn, bevinden we ons in een omgeving die ons aanzet tot snel, vluchtig, gehaast en verstrooid denken en oppervlakkig leren. Door het internet zijn wij gewend aan hapklare informatie en gewend om continu afgeleid te worden door bijvoorbeeld advertenties, reclames en hyperlinks. Het is hierdoor lastig om lang geconcentreerd te blijven op één bepaald onderwerp. Kinderen zijn dit al vanaf jongs af aan gewend, maar betekent dit dan ook dat bijvoorbeeld kinderen niet meer aandachtig kunnen lezen zoals u dat vroeger deed? Nee, dat is niet het geval. Wel is de manier van lezen anders geworden. Zo worden teksten tegenwoordig scannend gelezen in plaats van letter voor letter.

Het is wel belangrijk dat kinderen blijven lezen, want onze hersenen zijn constant in beweging (neuroplasticiteit). Dit houdt in dat nieuwe paden in onze hersenen worden versterkt en dat oude paden die we niet tot nauwelijks gebruiken worden afgezwakt of zelfs verdwijnen.

Maakt het internet ons lui?
Als kinderen iets willen weten over een bepaald onderwerp, dan zoeken zij dit op via Google. Willen kinderen weten wanneer iemand jarig is, dan checken ze Facebook. Als kinderen willen weten wanneer de zomervakantie begint, dan checken ze de (online) agenda. Het internet heeft ervoor gezorgd dat wij een soort externe harde schijf hebben waar van alles op wordt opgeslagen. Dit externe geheugen zorgt ervoor dat onze hersenen lui worden, omdat antwoorden op deze vragen vrijwel altijd binnen handbereik zijn. Denk hierbij aan je smartphone waar je van alles op kan vinden. Het internet zorgt er enerzijds voor dat onze hersenen ‘luier’ worden, maar aan de andere kant zorgt het er ook weer voor dat er ruimte in ons hoofd is voor andere leuke dingen zoals creativiteit.

Doordat de wereld om ons heen steeds meer digitaliseert hebben mensen steeds meer de behoefte om dingen te delen en om content van andere mensen tot zich te nemen. Kinderen (1996-nu) groeien op in een gedigitaliseerde omgeving. In deze ‘gedigitaliseerde’ omgeving is ‘echt’ en nep lastig van elkaar te onderscheiden voor kinderen. Dit geldt voor de perfect lijkende wereld van mensen om hen heen op sociale media, maar ook voor nepnieuws dat de wereld in wordt gebracht. Het is belangrijk om dit te bespreken met kinderen, zodat zij weten dat op het internet niet altijd betrouwbare informatie staat.

Voordelen van het internet
Het internet zorgt ervoor dat kinderen gemakkelijk contact kunnen onderhouden met vriendjes en vriendinnetjes, maar het geeft hen ook de mogelijkheid nieuwe vriendschappen sluiten. Daarnaast vinden kinderen het leuk om dingen te delen, interactief te zijn, te zien wat anderen doen online en iets te doen hebben als ze zich vervelen. Sociale media is dé plek waar kinderen zichzelf kunnen ontdekken en presenteren op een manier hoe ze zijn of hoe zij willen zijn. Positieve reacties en likes (van vriendjes en vriendinnetjes) kunnen bijdragen aan een verbeterd zelfbeeld van het kind. Het zelfvertrouwen van het kind neemt hierdoor toe. Daarnaast is het internet een bron aan gratis informatie. Je zou dus kunnen zeggen dat het internet ons slimmer maakt.

Nadelen van het internet
Helaas zit er ook een keerzijde aan het internet. Zo kunnen kinderen onzeker worden, omdat iedereen over het algemeen de ‘beste versie’ van zichzelf op sociale media laat zien. Hierdoor kan het leven van de ander (leeftijdsgenootje) ineens veel leuker lijken. Dit hoeft in werkelijkheid helemaal niet zo hoeft te zijn, maar dit kan wel een naar gevoel geven. Daarnaast worden er op sociale media niet alleen maar positieve reacties achtergelaten. Cyberpesten is hier een voorbeeld van. In mijn volgende blog geef ik tips hoe dit grotendeels kan worden voorkomen en hoe u en uw kind hiermee om moeten gaan mocht dit gebeuren. 

Het is goed om te bedenken dat elke leeftijdscategorie worstelt met het leren omgaan met nieuwe media. Er zitten zowel voor- als nadelen aan alle (opkomende) technologieën en mogelijkheden anno 2019. Zowel voor kinderen als volwassen geldt dat ieder zich bewust moet zijn van de keerzijden van het internet, maar vooral moet genieten van alle mogelijkheden die het internet biedt wat mij betreft.

Geschreven door: Lisa Walraven | 9 oktober 2019

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *