Design Thinking: betrek je doelgroep bij het ontwerpproces met een co-creatiesessie

In de Inspirationfase van het Design Thinking-proces heb je meer inzicht gekregen in je doelgroep en heb je de frustraties en wensen en behoeften in kaart gebracht. Vervolgens heb je moodboards, inspiratieborden en misschien al een aantal ruwe schetsen gemaakt. Maar wat nu? In de Ideationfase ga je samen met je doelgroep aan de slag: je bespreekt je prototypes, genereert mogelijke oplossingen en ideeën en stelt prioriteiten. En dit ga je doen aan de hand van een creatieve workshop: een co-creatiesessie. Geen idee hoe je dat moet gaan bolwerken? Ik geef je tips!

Wat is het doel?

Ik kan het niet vaak genoeg zeggen: bedenk van tevoren goed wat je precies wilt onderzoeken. Een co-creatiesessie organiseren is niet alleen maar leuk, het is en blijft een middel om straks keuzes te kunnen maken voor je ontwerp.

Je kunt bijvoorbeeld onderzoek doen naar:

  • welke schermen, functionaliteiten of elementen must haves zijn en per se moeten worden meegenomen in het eindproduct om van toegevoegde waarde te zijn;
  • de informatie-architectuur: de gewenste structuur van de content, zodat de eindgebruiker eenvoudig de juiste informatie vindt. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de navigatie, categorieën, de zoekfunctie en dergelijke;
  • de belangrijkste taken: welke doelen wil de eindgebruiker bereiken met jouw mediaproduct? En uit welke onderdelen bestaat zo’n doel/taak?
  • de voorkeur voor design: welke vormgeving spreekt jouw doelgroep het meeste aan?

Participanten

Hoeveel mensen vraag je om te participeren in jouw co-creatiesessie? Persoonlijk gaat mijn voorkeur uit naar een groep van zes mensen (inclusief de ‘leider’): de groep is dan groot genoeg om representatief te zijn voor de doelgroep en iedereen heeft de mogelijkheid om zijn zegje te doen en ideeën te delen. Bij een grotere groep is de kans aanwezig dat niet iedereen aan bod komt.

Lukt het niet om een groep bij elkaar te krijgen? Dan werken individuele sessies ook prima. Vraag dan niet alleen wat de respondent zelf van iets vindt, maar vraag ook te reageren op meningen en ideeën van andere participanten.

Inspirationall wall: plak die muur vol!

Heb je schetsen, moodboards, inspiratieborden van best practices, een style guide of andere visualisaties gemaakt? Print deze groot uit en hang deze op de wand: de zogenaamde Inspiration wall. Dit triggert de participanten om gericht na te denken, hun mening te geven en met mogelijke oplossingen te komen.

Zoals ik eerder al aangaf, is een co-creatiesessie een creatieve workhop. Dus haal alles uit de kast om de interactie te vergroten! Je kunt natuurlijk ook beginnen met stiften en post-its.

Co-creatiesessie Inspirational wall

Analyseer de belangrijkste top-taken

Over het algemeen komen er direct vragen naar boven wanneer de eerste schetsen of inspiratieborden worden gemaakt. Misschien heb je het zelf ook wel gemerkt. Analyseer de belangrijkste top-taken door vragen te stellen als:

  • Wat zijn de stappen die de eindgebruiker doorloopt wanneer hij een top-taak uitvoert?
  • Welke informatie heeft de eindgebruiker nodig om de taak uit te voeren?
  • Spreekt de terminologie aan?
  • Hoe zit het met de techniek?

Je kunt per taak of functionaliteit een vragenlijst voor jezelf maken, gecategoriseerd in content, design en techniek. Dan weet je zeker dat niets bent vergeten.

Brainstorm

Tijdens een co-creatiesessie ga je met de participanten brainstormen over mogelijke oplossingen en ga je samen nieuwe ideeën genereren. Om een goede brainstormsessie te leiden, kun je verschillende brainstormtechnieken inzetten.

Geef de participanten een aantal kaders om te voorkomen dat zij tijdens de brainstorm met hun gedachten alle kanten opgaan. Wat zijn de doelen van het mediaproduct (uiteraard gebaseerd op de wensen en behoeften van je doelgroep)? Aan welke strategische doelstellingen levert jouw mediaproduct een bijdrage? Hang deze ook aan de wand, zodat deze altijd in het zicht zijn.

MoSCoW-methode

Nee, je hoeft geen vliegtickets naar Moskou te boeken om een co-creatiesessie te organiseren. Alhoewel dat natuurlijk best leuk is. De MoSCoW-methode is een goede manier om prioriteiten te stellen:

  • Must haves: welke eisen (requirements), schermen en functionaliteiten moeten per se worden meegenomen in het eindproduct om van toegevoegde waarde te zijn (need-to-have)?
  • Should haves: welke eisen zijn zeer gewenst, maar hoeven niet per se meteen te worden meegenomen? Zonder deze is het product gewoon bruikbaar.
  • Could haves: welke eisen zijn nice-to-have, maar kunnen ook in een volgende fase worden meegenomen of wanneer er tijd over is?
  • Won’t haves: welke eisen hoeven nu niet te worden meegenomen?

Ben je een bestaand mediaproduct aan het optimaliseren? Vraag de participanten dan ook meteen welke functionaliteiten zij niet gebruiken. En vooral waarom niet. Voldoet het niet aan hun eisen of verwachtingen? Onderzoek dan hoe het beter kan. Is de functionaliteit niet relevant? Weg ermee! Want bij goed design geldt: Less is more. Word meester in de kunst van het weglaten.

Onderzoekstechnieken die je ook nog kunt inzetten in de Ideationfase

En nu jij

Enthousiast geworden om een co-creatiesessie met jouw doelgroep te houden? Ik hoop dat je iets aan mijn tips hebt gehad. Laat me weten hoe het gegaan is! Wat ging goed? Wat kon beter?

Fotografie: Kirsten Bodegraven

Advertenties

10 reacties Voeg uw reactie toe

  1. Ruben schreef:

    Goed punt op het laatst, proberen ‘less is more’ aan te houden. Het blijft lastig, maar hoe simpeler des te meer ‘fool-proof’ een design uiteindelijk is.

    Like

    1. Kirsten Bodegraven schreef:

      Absoluut! Als je een element weghaalt en de eindgebruiker merkt het niet op…dan hebben ze het niet nodig. Weglaten dus!
      Hoe minder afleiding, hoe blijer je eindgebruiker wordt.

      Like

  2. Jannieke schreef:

    Helder beschreven! Ik vraag me alleen nog af hoeveel participanten je minimaal nodig hebt in een co-creatiesessie..

    Like

    1. Kirsten Bodegraven schreef:

      Dat hangt af van je doelgroep. Over het algemeen bestaat je doelgroep uit meerdere segmenten. Zorg ervoor dat minstens één persoon uit elk segment vertegenwoordigd is. Mijn ervaring is dat een te grote groep remmend werkt. Mijn voorkeur gaat uit naar gemiddeld zes participanten. Dan kun je genoeg meningen verzamelen en tegen elkaar afzetten.

      Like

  3. Guido schreef:

    Ik wilde als tip Moscow aanraden.. maar die noemde je verderop in het stuk. Vraag: hoe ga je om met participanten die in jouw ogen totaal op het verkeerde spoor zitten?

    Like

    1. Kirsten Bodegraven schreef:

      In principe ga je open de brainstorm in: er zijn geen slechte ideeën. Je kunt de participanten wel helpen door van tevoren het doel en de kaders duidelijk te maken. Als de participanten echt te veel afdwalen, kun je aangeven dat het goede punten zijn, maar wellicht niet de juiste plek om die te bespreken. En dan weer een vraag stellen om hen weer op het goede spoor te brengen. Kun je hier iets mee?

      Like

  4. stefaniedeboer schreef:

    Heldere uitleg! Hoe werkt dit in het geval van een bredere doelgroep, zou je dan aanraden om meerdere co-creatie sessies te organiseren?

    Like

    1. Kirsten Bodegraven schreef:

      In de Inspirationfase maak je op basis van je doelgroeponderzoek een doelgroepanalyse. Ik adviseer dan om je doelgroep te segmenteren en daar persona’s van te maken. Gemiddeld kom je dan op 2-5 persona’s uit. Aan de hand van de persona’s kun je participanten werven. Beantwoord dit je vraag? Of kun je iets specifieker zijn over je (brede) doelgroep? Dan kan ik je een beter advies geven.

      Like

  5. Geranne schreef:

    Handige tips! ik zou graag nog een stuk van je lezen met de technieken voor een gestructureerde participatie. Het lijkt mij lastig om de sessie te laten verlopen met enige structuur.

    Like

    1. Kirsten Bodegraven schreef:

      Een co-creatiesessie is semi-gestructureerd: het is belangrijk dat je weet wat je wilt weten/onderzoeken, zodat jij straks antwoorden hebt waar je mee verder kunt. Maar als je het te veel gaan structureren, belemmer je de creativiteit van de participanten. Dus probeer daar een balans in te vinden. Als men te lang doorgaat op iets wat niet ontzettend relevant is, mag je dat subtiel afkappen. Stel gewoon weer een vraag waar jij antwoord op wilt hebben. Beantwoordt dit je vraag? Succes!

      Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s