Mijn Romeo bleek een Julia

De gevaren van een catfish

We weten inmiddels allemaal dat online daten niet zonder risico is. Het is altijd maar de vraag of je chatpartner er in het echte leven hetzelfde uitziet en net zo leuk is als op de chat. Voor sommige mensen is geen van beide waar, zij hebben te maken met een catfish. Liefde maakt blind gaat hier letterlijk op, want werkelijk iedereen is voor de gek te houden. Catfish zijn slinks en weten precies hoe ze je moeten manipuleren…

Hoofdstuk 1: ‘Ik leende hem geld, steeds meer, tot al mijn spaargeld op was.’

Marlon (59) is managementassistente en moeder van twee zoons. Een vrouw die haar verantwoordelijkheid kan nemen, zou je denken. Toch raakte zij in een onbezonnen situatie terecht.

Marlon was actief op een datingsite en leerde daar Tom kennen. Tom was een weduwnaar uit Amerika en werkte op dat moment in Amsterdam. Na twee weken chatten, volgde een teleurstelling: Tom moest halsoverkop vertrekken naar een booreiland. ‘Tom mocht niet skypen op het booreiland. Toch lukte het om een band op te bouwen door te blijven chatten en bellen’ vertelt Marlon. Ze raakte steeds meer onder de indruk en vond het onwijs leuk om contact met hem te houden.

Op een gegeven moment sloeg het noodlot toe voor Tom. Zijn dochter was beroofd op vakantie en hij kon haar geen geld sturen vanaf het booreiland. De enige die hem kon helpen was Marlon. ‘Hij vroeg niet om geld, maar ik wilde hem en zijn dochter helpen dus ik bleef aandringen.’ Als dank stuurde Tom haar rozen, wijn en een ring. ‘Hij wilde een toekomst met mij opbouwen, ik had ook al contact met zijn dochter.’ Marlon zat op een roze wolk.

Helaas zat het Tom allemaal niet mee. Er ontstonden problemen op zijn werk en Marlon was de enige die hij om hulp kon vragen. ‘Dan was er weer een storm geweest die al het materieel kapot had gemaakt of iets dergelijks.’ Ondanks een licht vermoeden, leende Marlon hem toch geld. Telkens meer en meer…

Marlon is uiteindelijk 30.000 euro kwijtgeraakt. Haar Tom bleek een oplichter, een catfish. ‘Er begon pas een belletje te rinkelen toen een vriendin mij wees op een artikel over datingfraude. Tom voldeed aan alle kenmerken van een oplichter.’ Marlon belde meteen de politie en kwam er achter dat Tom eigenlijk een bende Nigerianen was. ‘Ik heb hem gebeld en hem uitgescholden. Hoewel het opluchtte, was ik al mijn geld kwijt. Ik vraag me nog steeds af wie de man op de foto’s was, op wie ik verliefd ben geworden…’

(Bron: lindanieuws)

Hoofdstuk 2: The big fish

Het grote risico van online daten is dat iedereen zich online anders voor kan doen. Iemand die een valse identiteit creëert op social media en daarmee een romantische relatie met iemand probeert aan te gaan, noemen we een catfish.

Het profiel        

Het profiel van een catfish staat niet vast, het kan om iemand van alle leeftijden en afkomsten gaan. De beweegredenen van een catfish kunnen ook heel sterk verschillen. Soms voelt iemand zich alleen en gaat uit onzekerheid onder een valse identiteit op zoek naar contact. Er zijn ook mensen die uit verveling iemand voor de gek proberen te houden. En soms is het een wraakactie op iemand, met als doel diegene te kwetsen. Echter proberen de meeste catfish iemand op een slinkse manier geld afhandig te maken.

Schade is enorm                                                                                                                          

Dit kan soms oplopen tot duizenden euro’s. Vaak worden dit soort oplichterij uitgevoerd door bendes, die als het ware de familie van de droompartner vormen. Bij het verhaal van Marlon zal de zogenaamde dochter van Tom ongetwijfeld ook in het complot hebben gezeten. Soms lukt het de politie om een bende te ontmaskeren, maar de schade is er al. Vaak kan het geld niet meer teruggehaald worden en blijft het slachtoffer achter met zowel financiële problemen als een flinke emotionele tegenslag.

girlcryinglaptop

Verwerking

De meeste slachtoffers hebben erg veel moeite met die tegenslag. Soms waren ze al maanden of jaren in contact met de catfish. Wanneer alles een grote leugen blijkt te zijn, is de teleurstelling intens. Gevoelens van schaamte, onbegrip en boosheid spelen een rol, wat de hele gebeurtenis moeilijk te verwerken maakt. Uit onderzoek van de Fraudehelpdesk bleek dat zelfs 60% van de slachtoffers suïcidaal was na de ontdekking van de oplichterij.

Hoofdstuk 3: Een catfish herkennen

Hoe weet je dat je gecatfished wordt? Als je er op tijd achterkomt dat je met een catfish te maken hebt, kan dat jou of je naasten een hoop ellende besparen. Het lijkt een kwestie van gezond verstand, want wie is er zo naïef om daar in te trappen? Maar wanneer het de liefde betreft, zet iemand al gauw een roze bril op en kan iedereen slachtoffer worden van een catfish.

  1. Dat is dan ook meteen het eerste kenmerk waar we het over moeten hebben: een catfish is vaak ‘too good to be true’. Het is de ideale partner: een knappe man of vrouw met een succesvolle carrière. Ook vaak welvarend of in afwachting van een grote erfenis. Het lijkt de persoon aan niets te ontbreken, behalve aan jou…giphy
  2. Eenmaal in contact, weet een catfish op precies de juiste manier in te spelen op de kwetsbaarheden van het slachtoffer. Ze begrijpen je en hebben wel eens iets vergelijkbaars meegemaakt. Zelf hebben zij ook een triest verhaal over het verlies van hun partner of de heftige echtscheiding. De catfish verteld van alles over zichzelf en hoopt daarmee dat het slachtoffer ook open is.
  3. Na een tijdje contact te hebben, is het wel eens tijd voor een ontmoeting. Dit blijkt alleen heel lastig, want hij of zij is telkens niet in staat om af te spreken of er komt weer iets tussen. Hoe graag jullie elkaar ook willen zien, de ander heeft gewoon altijd pech. Andere real life beelden zijn er natuurlijk ook niet.
  4. Op een gegeven moment gebeurd er iets waarbij de persoon jouw hulp meer dan ooit nodig heeft. Door een vervelend voorval is er plotseling geld nodig, maar de catfish kan nu even niet aan geld komen. Hoewel er misschien niet expliciet wordt gezegd dat je geld over moet maken, is het wel duidelijk dat jij de enige bent die kan helpen.
  5. Op het moment dat het slachtoffer toch geld overmaakt, begint de catfish opeens ander gedrag te vertonen. Het gaat van begrijpen naar (emotioneel) chanteren. Het slachtoffer is verliefd en wil niet dat de persoon afhaakt, dus besluit toe te geven. De catfish weet nu hoe ver hij of zij kan gaan en slaagt erin het slachtoffer iedere keer weer te manipuleren.

Uiteraard is ieder verhaal anders, maar dit is over het algemeen hoe catfish te werk gaan. Het complot zit in ieder geval altijd goed in elkaar. Vaak is er een hele familie en vriendenkring om de catfish heen gecreëerd. Het lijkt dan alsof de persoon dus echt bestaat. Velen vinden het misschien vervelend om hun internetflirt te controleren, maar in het digitale tijdperk is dat bijna een noodzaak geworden.

Hoofdstuk 4: ‘Meldingen identiteitsfraude afgelopen jaar verdubbeld’

(10 april 2017, NRC)

Uit cijfers van het Centraal Meldpunt Identiteitsfraude (CMI) bleek dat het aantal meldingen in 2016 is verdubbeld. In 2015 zijn er 805 meldingen geteld, in 2016 waren dit er 1724. De omvang van het probleem blijkt veel groter dan gedacht.

De derde persoon                                                                                                                    

Naast de catfish en het slachtoffer, is er nog een derde persoon betrokken bij de situatie: de ‘fotopersoon’. Dit is de persoon op de foto’s die de catfish gebruikt, wie dus te maken heeft met identiteitsfraude. Een catfish hoeft niet altijd uit te zijn op een (neppe) romantische relatie met het slachtoffer. Er zijn tal van andere vormen van identiteitsfraude die we in de volksmond nu ook catfishing noemen.

All about the money                                                                                                                      

De overeenkomst is dat de catfish in de meeste gevallen uit is op geld. De fotopersoon houdt er veel ellende, soms zelfs schulden aan over. Een identiteit wordt dan gestolen om er allerlei aankopen mee te doen of met huur te kunnen frauderen. Het kan zelfs zo ver gaan, dat het niet alleen meer van invloed is op iemands privéleven, maar dat er ook carrières op het spel staan.

Hieronder staat een link naar een interview van FUNX radio met Don Hoitink van de muziekgroep ChildsPlay. Ook hij werd gecatfished.

>   https://www.npo.nl/start/06-06-2017/RBX_FUNX_6675717

In het geval van Don is er niet veel misgegaan, maar het kon nog wel eens slecht uitpakken voor zijn carrière als de catfish doorging met zijn praktijken. Hij zou er onder andere een slechte naam en veel schulden door kunnen krijgen. Gelukkig vertrouwden zijn connecties het niet en maakten zij hier werk van.

Screen jezelf                                                                                                                              

Omdat datingfraude de laatste jaren steeds meer onder de aandacht is gekomen, zijn mensen beter op de hoogte van het gevaar. Toch komen er dagelijks nepprofielen bij, al is het soms voor de grap. Het is dan ook belangrijk dat je niet iedereen toegang geeft tot je profiel en je profiel goed afschermt. Je hebt vaak geen idee hoeveel persoonlijke informatie van jou zo van het internet af te plukken is. Ben je nieuwsgierig? Screen jezelf dan eens. Zoek op je naam en afbeeldingen bijvoorbeeld.

Hoofdstuk 4: Complotten en samenzweringen

In 2010 maakte Nev Shulman een documentaire over de zoektocht naar zijn internetliefde. Nev, toen 27 jaar oud, was tot over zijn over verliefd op Megan. Megan bleek alleen een 40-jarige getrouwde vrouw te zijn.

De serie                                                                                                                                      

Omdat zijn documentaire door veel mensen werd opgemerkt, kreeg hij in 2012 zijn eigen show: Catfish: The TV Show. In zijn afleveringen helpt hij anderen die een internetrelatie hebben om hun chatpartner eindelijk eens te ontmoeten. Vaak loopt dit uit op een confrontatie met een catfish. Omdat de tv-show enorm in populariteit is gestegen, heeft Nev inmiddels een heel team om hem te helpen met de uitvoering van het programma. Per dag ontvangt hij wel zo’n 100 à 200 mails van mensen over de wereld die hem om hulp vragen.

In het onderstaande fragment maken Nev en zakenpartner Max Joseph kennis met Andrea Russett. Andrea is een bekende Youtuber en is gewend dat mensen haar foto’s gebruiken voor nepprofielen. Nu gaat het haar een stap te ver en schakelt ze Nev en Max in.

 

Onwetende jongeren                                                                                                                    

Dit fragment is het perfecte voorbeeld van hoe gevaarlijk een openbaar profiel op social media kan zijn. Dagelijks worden er enorm veel foto’s gepost, vooral onder jongeren is social media een vaste bezigheid. Vaak beseffen zij niet dat ze hiermee veel persoonlijke informatie weggeven. Ook hebben zij geen idee dat dit gevaarlijk kan zijn of hechten zij meer waarde aan het posten. Het internet is voor iedereen vrij te gebruiken, dus een controlerende factor is er niet. Het komt hierbij dus op goede voorlichting en begeleiding van ouderen en professionals aan.

Hoofdstuk 6: Recht in de val gelopen

Wanneer je er achter komt dat je gecatfished bent, kom je voor een hoop problemen te staan. Van financiële tot emotionele schade, je hebt een hoop te verwerken. Hoe ga je hier nou het beste mee om?

gecatfished_23107857_15db1a7cdbfec50d3c03557f695c71d9289b8d3d

Hoofdstuk 7: Meer informatie en aangrijpende verhalen

Hieronder vind je een aantal links naar websites met handige informatie en boeiende verhalen. Er zijn nog maar weinig onderzoeken gedaan naar catfishing, maar door de hoeveelheid aandacht in de media zullen deze er ongetwijfeld komen.

Tal van spannende verhalen van de tv-show Catfish: http://www.uitzendinggemist.net/programmas/6825-Catfish.html

De date van Susanne Nijeboer zag er totaal niet uit als op de foto: http://www.lindanieuws.nl/snacks/dateleed-zwijmelend-noemde-ik-hem-mijn-lentevogel/

De website waar je van alles kunt vinden over fraude en hoe je dit moet melden: http://www.fraudehelpdesk.nl

Maria Genova heeft een boek geschreven over identiteitsfraude: http://mariagenova.nl/komt-vrouw-hcker/

Een boeiend interview met Kevin Goes over zijn identiteitsfraude: https://www.nrc.nl/nieuws/2016/09/28/ik-ben-niet-de-man-die-jullie-zoeken-4504936-a1523787

Een recent artikel over de omvang van datingfraude: http://www.volkskrant.nl/magazine/datingfraude-explosief-gegroeid-1-2-miljoen-euro-overgemaakt-aan-oplichters~a4351568/

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s