Digitaal beeldbewerkers: schurken of helden?

Een dag zonder geconfronteerd te worden met foto’s op internet, televisie of in de krant, je kan het je bijna niet meer voorstellen. Tot op zekere hoogte zijn veel van deze foto’s ‘gephotoshopt’. Met andere woorden: gemanipuleerd door een fotograaf of beeldbewerker. Maar willen wij eigenlijk wel een gecreëerde ‘werkelijkheid’ zien in plaats van de echte werkelijkheid? In mijn optiek ben je gewoon een schurk wanneer je persfoto’s manipuleert en dus het nieuws daarmee verandert, maar kan je als beeldbewerker ook een held zijn als je een toegevoegde waarde bent voor de maatschappij.

Als fotograaf krijg ik vaak van mensen de vraag: “Bewerk of retoucheer jij jouw foto’s?”, en het antwoord is altijd ja. Beeldbewerking gebeurt al sinds het ontstaan van fotografie. Eigenlijk begint het al wanneer je door de zoeker van de camera kijkt en de uitsnede van het beeld bepaalt. Op deze manier kies je er bewust voor om een bepaald onderwerp wel of niet in beeld te plaatsen en zal een foto altijd een subjectieve reproductie zijn van de werkelijkheid.

Schurken van de fotojournalistiek
Oké, ik weet ook dat digitaal beeldbewerken niet helemaal hetzelfde is als het kiezen van een uitsnede tijdens het fotograferen. Over dat laatste zal dan ook niet echt de discussie losbarsten, maar over beeldbewerken wel.  Onlangs kwam voormalig fotojournalist Steve McCurry – bekend van de wereldberoemde foto: Het Afghaanse meisje – onder vuur te staan vanwege het manipuleren van zijn foto’s.

schermata-2016-04-23-alle-21-20-06

Tijdens een expositie van McCurry viel het een collega fotograaf op dat een van de foto’s bewerkt leek te zijn en deelde deze ontdekking op zijn blog (Italiaans). Overigens leek het bijna opzettelijk, aangezien een dergelijke fout in de nabewerking eigenlijk elke fotograaf zou moeten opvallen.Tijdens een interview met TIME was McCurry’s verdediging:

“I’m a visual storyteller, not a photojournalist”

Steve McCurry is overigens niet de enige fotograaf die zijn persfoto’s heeft bewerkt. In 2013 heeft fotograaf Narciso Contreras aangegeven bij zijn redacteuren dat hij een foto heeft bewerkt die tijdens de oorlog in Syrië gemaakt is. In de foto stond oorspronkelijk een videocamera in beeld die Contreras vervolgens digitaal heeft verwijderd. The Associated Press (AP) heeft na de melding alle professionele banden verbroken met de fotograaf.

Afgezien van lichte kleurcorrecties, doordrukken en tegenhouden, zijn alle andere vormen van manipulatie niet toegestaan. Persbureau Reuters heeft deze regels ook opgenomen in hun ‘Handbook of Journalism’. Zo kent elk persbureau zijn eigen regels en richtlijnen. Journalisten die zich niet hieraan houden, zetten hun baan/carrière op de tocht en zullen waardering verliezen van de maatschappij.

Tohoku Photo Rescue Program
Iedereen heeft ze wel eens gezien bij je opa en oma; kapotte, beschadigde en verkleurde foto’s. In tegenstelling tot fotojournalistiek, zijn er bij het digitaal restaureren van foto’s nauwelijks tot geen regels. Hierbij is het doel niet om nieuwsfeiten te vertellen maar om herinneringen die aan het vergaan zijn te laten herleven.

In 2011 werd Japan wakker geschud door een krachtige aardbeving en grote tsunami. Bijna 19.000 mensen verloren hun leven tijdens deze tragische dag en verloren meer dan 200.000 mensen hun bezittingen. Becci Manson, een professioneel beeldbewerker, zag dit op het nieuws en wilde graag helpen. In samenwerking met vrijwilligersorganisatie All Hands Volunteers startte zij het Tohoku Photo Rescue Program. Via social media deed zij een oproep aan collega beeldbewerkers over de hele wereld en de response was overweldigend. Binnen twee weken was het Manson gelukt om honderdvijftig man te verzamelen. Maanden lang retoucheerden zij foto’s die tijdens de aardbeving en tsunami waren beschadigd of beschimmeld door het water. De getroffen mensen konden zoeken in een database waar de meer dan 100.000 herstelde foto’s waren opgeslagen.

 Becci Manson tijdens haar inspirerende Tedtalk in 2012.

Schurken of helden?
Zoals je hebt gelezen, kent het manipuleren van foto’s meerdere kanten. In het geval van Steve McCurry en Narciso Contreras kan je over discuseren wat goed en slecht is. Ik ben van mening dat – in het geval van een nieuwsfeit – het voorschotelen van een gemanipuleerde gebeurtenis jou een schurk maakt. Maar aan de andere kant ben je in mijn ogen een held als je beeldbewerking gebruikt als een tool om mensen te helpen hun herinneringen terug te krijgen.

Dus voor iedereen die zijn foto’s bewerkt: wees een held!

Wie herkent zich ook hierin of heeft een duidelijke andere menig? Laat het me weten in een reactie.

Advertenties

9 reacties Voeg uw reactie toe

  1. Anita de Wildt schreef:

    Dank voor het interessante artikel Peter! Een artikel met feiten, maar daarnaast de mening van een fotograaf. Naar mijn idee is er nog een groot grijs gebied tussen het voorschotelen van een gemanipuleerde gebeurtenis en beeldbewerking, zeker binnen de journalistiek. Waar ligt voor jouzelf als fotograaf de grens in beeldbewerking?

    Liked by 1 persoon

    1. peterbenjamins schreef:

      Altijd lastig onderwerp. Maar het idee dat fotograferen, journalisten en nieuwszenders mij nieuws voorschotelen dat niet de ware feiten vertellen, is voor mij not done. Alleen hoe kan je dat controleren? Vooral in oorlog gebieden kan ik me voorstellen dat je soms vrij spel hebt.

      Like

  2. marcellaschermerhva schreef:

    Interessant artikel! Zelf fotografeer ik ook veel, voornamelijk met commerciele doelen. Toch probeer ik zo veel mogelijk dichtbij de werkelijkheid te blijven, de verwachting van de klant moet wel overeenkomen met hetgeen wat zij zien op de foto. Als persfotograaf vind ik het belangrijk dat je dichtbij je verhaal moet blijven.

    Liked by 1 persoon

    1. peterbenjamins schreef:

      Leuk dat je ook zelf fotografeert! Bij commerciële fotografie zijn de regels denk ik wat minder streng als het gaat om nabewerking van foto’s. Het mooiste zou ook zijn dat wij als fotograaf de perfecte foto uit de camera kunnen krijgen. Helaas is dat niet altijd zo en moeten we toch een beetje bijwerken in de computer. Maar vroeger deed men dat in de doka en vond niemand het gek. Misschien moeten we ervoor kiezen om toch te kijken naar de creativiteit van mensen.

      Liked by 1 persoon

  3. gerritbril68 schreef:

    Interessant thema snijdt je aan Peter. Ik denk dat de mogelijkheden voor manipulatie in de doka wat beperkter zijn dan via Photoshop nu, omdat het moment van beïnvloeding zo kort is. Zomaar een vraagje die bij mij opkomt: als we (even vanuit mijn archivarisblik) foto’s zoveel mogelijk moeten bewaren in ‘oorspronkelijke’ staat, wanneer is daar dan sprake van als je te maken hebt met gemanipuleerde foto’s? Welke foto geldt dan als ‘oorspronkelijk’?

    Liked by 1 persoon

    1. peterbenjamins schreef:

      Gerrit, het klopt inderdaad dat de mogelijkheden in de doka en Photoshop maakt het in ieder geval een stuk makkelijker! Mocht je toch nog nieuwsgierig zijn naar dokatechnieken, dan raad ik je aan om dit filmpje te kijken. Erg interessant. http://petapixel.com/2015/02/26/these-are-the-darkroom-techniques-photoshops-tools-are-based-on/

      Wat betreft jouw vraag over het bewaren in oorspronkelijke staat, etc. is het wat lastiger. Ik kan je hier niet echt een eenduidig antwoord op geven. Waarschijnlijk komen we dan ook al een beetje in het auteursrechtelijk gebied. Wel is het zo dat fotojournalisten hun digitale ‘negatieven’ moeten bewaren. Dit zouden dan in ieder geval de originelen zijn.

      Liked by 1 persoon

  4. gerritbril68 schreef:

    Ben je als fotojournalist verplicht je digitale negatieven te bewaren? Dat wist ik niet. Is dat een beroepscode of is dat wettelijk ergens geregeld?

    Like

    1. peterbenjamins schreef:

      Dat is voor zover ik weet niet wettelijk geregeld maar een beroepscode. Zo heeft het ANP in hun fotorichtlijnen bij de procedures vermeldt dat fotograferen voortaan hun originele beelden moeten bewaren van geselecteerd werk. https://www.villamedia.nl/artikel/persbureaus-stellen-fotorichtlijnen-op

      Like

      1. gerritbril68 schreef:

        Ha Peter, bedankt. Ik kan me voorstellen dat het vooral te maken heeft met bewijs van originaliteit, zodat achterhaald kan worden dat de foto ook echt jouw foto is en niet iemand anders ermee aan de haal is gegaan. En dat is meestal weer een auteursrechtenkwestie. Succes met je fotowerk, het ziet er goed uit.

        Liked by 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s